مشخصات ظاهری واطلاعات پرورش بز سانن

مشخصات ظاهری واطلاعات پرورش بز سانن

اكثر بز های سانن سفید هستند. اما گاهی اوقات قهوه ای کم رنگ نیز در بین آنها دیده می شود. ? بر روی بینی، گوش ها و پستان آنها ممکن است تعدادی نقطه سیاه وجود داشته باشد. ? گوش های آنها مستقیم رو به بالا می باشد. ? به طور کلی آنها شاخ ندارند. ? سایز پاهایشان کوچک می باشد. ? پستان های آنها بزرگ می باشد. ? گردن آنها دراز است ? كل اعضای بدن آنها با موهای ریز پوشیده شده است ? از بین تمام نژاد های بز شیری بیشترین میزان تولید شیر را دارد. ? آنها می توانند خودشان را با شرایط آب و هوایی هر منطقه از جهان مطابقت دهند. ? بزهای سانن دوست دارند در سایه بمانند و نمی توانند نور آفتاب شدید را تحمل کنند.
مشخصات سالن شیردوشی در واحد پرورش بز سانن

ساخت سالن شیردوشی یکی از مهمترین مواردی است که باید در پرورش بزهای شیری مد نظر قرار بگیرد. بزها در طول روز حداقل دو بار و حداکثر سه بار به این محل منتقل شده و شیردوشی می شوند. بیشترین مقدار شیر در هفته دوم تا نهم بعد از زایش تولید میشود و پس از آن تولید شیر بزها روزانه کاهش می یابد.

طول مدت شیردهی به نژاد، نحوه مدیریت و کیفیت و مقدار خوراک بستگی دارد. شیردوشی بزها ممکن است بوسيله دست و یا با استفاده از ماشین شیردوشی انجام گیرد. اما در هر دو صورت باید محلی جداگانه و بهداشتی برای دوشش بزها در یک دامداری ساخته و آماده شود. در روستا و یا دامداریهای کوچک ممکن است بزها با دست دوشیده شوند، اما در دامداریهای بزرگ برای سهولت و تسریع شیردوشی باید با دستگاه دوشیده شوند هنگام شیردوشی چه بصورت دستی و چه با دستگاه لازم است ابتدا دلم به خوبی مهار و سپس دوشیده شود.

برای این کار باید باکس یا جعبه شیردوشی طراحی شود. باکس انفرادی یا جایگاه ویردوشی بزها باید بگون های باشد که امکان چرخش بز در آن وجود نداشته باشد. نحوه طراحی جایگاه شیردوشی و محل استقرار کارگر باید به نحوی باشد که امکان دسترسی کارگرها به پستان دلم به آسانی فراهم شود. معمولا عرض جایگاه انفرادی شیردوشی را از ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر و طول آن را مها سانتی متر در نظرم بگیرند. در صورت تمایل به ساخت آخور در مقابل جایگاه شیردوشی، باید یک راهرو به عرض یک متر مقابل هر جایگاه ساخته شود.

در تعيين مساحت سالن شیردوشی باید ابعاد و تعداد سکوهای شیردوشی راهروهای خوراک دھی، آخورها، محل شستشوی ظروفه محل ذخیره و نگهداری موقت شیر و محل عبور و مرور کارگران را پیش بینی نمود. بر اساس یک توصیه می توان مساحت سالن شیردوشی را با توجه به اندازه گله معادل ۱۰ درصد مساحت محل استراحت بزها تعيين نمود
شرایط بهداشتی سالن شیردوشی واحد پرورش بز سانن

جنس مصالح مورد استفاده درکف و دیوارهای سالن شیردوشی باید از موادی انتخاب شوند که بهداشتی بوده و قابل شستشو باشند. شاید استفاده از بتن (در صورت قیمت مناسب (بهترین گزینه برای ساخت کف سالن شیردوشی باشد. برای پوشش دیوارها نیز می توان از سیمان، سرامیک و یا هر نوع مصالح قابل شستشوی دیگر استفاده کرد. وجود نور و تهویه کافی در سالن شیردوشی از ملزومات است. زیرا ریزش آب فراوان و بخار تولید شده در سالن باعث افزایش رطوبت محیط و کاهش تهویه می شود.
در نظر گرفتن مساحت مناسب پنجره ( حداقل ۱۰ در صد مساحت کف سالن ) و استفاده از هواکش های برقی برای ایجاد تهویه در سالن اجتناب ناپذیر است.

نکات مهم در پرورش

ا حمل و نقل آماده سازی جایگاه ۲ بستر، تهویه و کنترل دما ۳ واکسیناسیون و قرنطينه ۴ تغذيه به تولید مثل

برای حمل دام خود از وسیله نقلیه واجد مجوز حمل سایه بان دار و دارای تهویه مناسب استفاده نمایید. – در مسافت های کمتر از ۱۰ ساعت، از دادن آب و خوراک در طی مسیر خودداری کنید و در سفرهای طولانی تر آب به میزان محدود در اختیار دام قرار گیرد. نیم تا یک ساعت پس از رسیدن به مقصد آب، و پس از سه ساعت علوفه خشک در اختیار دام قرار گیرد. از مصرف کنسانتره تا وعده بعدی پرهیز شود. به منظور کاهش استرس ناشی از حمل و نقل، می توان از ویتامین C در آب آشامیدنی استفاده کرد .
از مخلوط کردن بزغاله ها با گله بومی خودداری نمایید و در صورتی که مجبور به این امر هستید، با انجام آزمایش بروسلوز افي مالت و بیماری بون، از پاک بودن گله بومي خود اطمینان حاصل کنید – دام به یک فضای مسقف با تهویه مناسب که بتوان دمای آن را در شرایط دمایی سرد و گرم کنترل نمود نیازدارد. وجود بهار بند ضروری نیست، به شرطی که تهوبه فضای بسته مناسب باشد شرایط جایگاه به گونه ای باشد که دام ها در معرض مسقیم باد شدید قرار نگیرند و از نوسانات دمایی در طول شبانه روز مصون باشند.
تردد بازدید کننده ها اعم از پرورش دهنده، دامپزشک با تامین کنندگان علوفه باید پس از تعویض لباس با پوشیدن کاور بهداشتی مخصوص انجام شود، – توصیه می شود انتخاب جیره برای مراحل مختلف و شرایط متفاوت با مشاوره کارشناسان انجام پذیردخریدار گرامی ، با توجه به حساسیت نژاد سائن و البابين لطفا نکات پرورشی – بهداشتی را به دقت مطالعه و رعایت فرمایید.

آماده سازی جایگاه و تهيه علوفه مناسب

قبل از ورود دام، جایگاه را ضد عفونی و بستر خشک و مناسب فراهم آورید. اگر دامی قبلا در جایگاه حضور داشته ابتدا کود جابگاه را جمع آوری کرده و پس از شستشوی کامل، اقدام به ضد عفونی محل نمایید. بهترین روش ضدعفونی شعله دمی با اسپری کردن ضد عفونی شیعیابی با غلظت مناسب است – قبل از خرید اقلام خوراکی مانند کلش، از باد و عاری بودن از فضولات حیوانی اطمینان حاصل کنید
هر گونه تغییر در جیره غذایی باید بصورت تدریجی و با شیب ملایم ظرف یک هفته تا ده روز صورت پذیرد نوصيه مي شود مقداری پلث مورد استفاده در مزرعه تهيه شود تا تغییر تدریجی به سمت جیره جدید به صورت مناسب امکانپذیر شود – وعده های خوراکی برای هر روز جداگانه آماده شود و خوراک طی سه وعده در اختيار دام قرار بگیرد – در تمام طول دوره پرورش آب پاکیزه با دمای متعادل در اختیار دام قرار بگیرد.

طرح پرورش بز سانن در ایران

مصرف گوشت بیش از مصرف شیر بز رواج دارد، لذا در حال حاضر تولید شیر بز در اغلب مناطق کشور مورد غفلت واقع شده و تنها در برخی نواحی عشایری شیر بز بصورت دستی دوشیده و به مصرف می رسد. در حال حاضر نزدیک به ۵۵ میلیون رأس گوسفند و بز در کشور وجود دارد که سهم – بز در این آمار ۲۰ میلیون راس است.
متوسط شیر تولیدی بزهای بومی ایران در یک دوره شیردهی بسته به نژاد، حدود ۴۰ تا ۱۵۰ ليتر است، در حالی که در کشور توسعه يافته ای مثل فرانسه در یک دوره شیردهی به ازای هر راس بز سانن، حدود ۷۰۰ لیتر شیر تولید می شود. این آمارها نشان می دهد که – بازده تولید شیر بز در کشور فرانسه فقط با داشتن یک میلیون راس بز (در مقایسه با ۲۰ میلیون بز موجود در ایران) نزدیک به ۴۰ برابر بازده تولید شیربز در ایران است .

بازده تولیدی و اقتصادی مناسب شیر بز در کشورهای اروپایی موجب شده که دامداران این دام را در مزارع بسته یا نیمه باز نگهداری نموده و عملا . دامها را از مرتع جدا و یا نیاز دام به مرتع را به حداقل ممکن برسانند. در حالی که در ایران پرورش بز به دلیل بازده اقتصادی پائین، همچنان متکی به استفاده شدید از مرتع است.
خواص شیر بز سانن . شیر بز به لحاظ ترکیب شیمیایی و محتوی قند، چربی و پروتئین دارای بالاترین شباهت با شیر انسان است و به دلیل عدم ایجاد حساسیت در مقایسه و با شير گاوء جایگزین بهتری برای تغذیه نوزادان و سالمندان است. شیر بز در مقایسه با شیر گاو به لحاظ کیفیت پروتئین و چربی و قابلیت هضم و جذب مواد معدنی نظیر: کلسیم، منیزیم، مس و آهن مطلوب تر است. درصد چربی شیر بز اندکی بالاتر از شیر گاو است و به این دلیل شیر بز برای مصرف کنندگان به لحاظ طعم و مزه مقبولیت بیشتری نسبت به شیر گاو دارد. در جدول صفحه بعد مقایسه ای بین ترکیب شير گاو، شیر انسان و شیر از ارائه شده است: ”

شرایط آب و هوایی مناسب پرورش بز سانن
برخی بر این عقیده اند که با توجه به اینکه منشأ بز سانن و آلپاین مناطق کوهستانی و نسبتا سردسیر اروپا است، پس این دو نژاد فقط باید در مناطق سردسیر کشور پرورش یابند.
اما مشاهدات و گزارشات متعدد نشان می دهد که اگر شرایط حداقلی محیطی برای پرورش بزهای بومی در یک منطقه فراهم باشد، می توان در آن شرایط بزهای سانن و آلپاین را نیز نگهداری و تکثیر نمود. وجود رطوبت حداقل ۲۵ درصد و حداکثر ۷۵ درصد برای پرورش بز مطلوب است. هرچند با وجود درصد رطوبت بالاتر و یا پائین تر از این مقدار نیز امکان پرورش وجود دارد ولی ممکن است میزان تولید بزها اندکی کاهش یابد.
. همچنین دمای مناسب برای پرورش بز معمولا بین ۱۲ تا ۲۰ درجه سانتی گراد است. مقدار تولید شیر و سلامت عمومی بزها در دمای بین ۱۷ تا ۲۷ درجه تحت تأثیر قرار نمیگیرد ولی دمای بیش از ۲۷ درجه سانتی گراد باعث کاهش مصرف خوراک و کاهش تولید شیر آنها میشود.

بنابراین شاید تأمین حرارت در فصل زمستان برای بزها ضروری نباشد، ولی تامین یک سایه بان خنک در شرایط تنش گرمایی در فصل تابستان برای آن .ها بسیار حائز اهمیت بوده و این مسئله بخصوص در مورد بزغاله ها مهم تر است زیرا آن ها در فصل زمستان به یک ساختمان نسبتا گرمتر و درتابستان به یک سایه خنک تر از جایگاه دامهای بالغ نیاز دارند و در غیر این صورت معمولا به دلیل سرما و یا گرمای شدید در روزهای اول پس از تولد تلف میشوند.

ساختمان و تاسیسات مورد نیاز بز سانن معمولا یک جایگاه ساده که از سه طرف با دیوار محصور و از یک طرف باز باشد، بسیاری از نیازهای فیزیولوژیک بزهای شیری نظیر تهویه، نور و سایه مناسب را مرتفع میکند. در زمستان برای گرم شدن محل نگهداری بزها بهتر است طرف باز جایگاه را با برزنت پلاستیک و بسته های که به خوبی پوشاند. همچنین در تابستان و بخصوص در مناطق بسیار گرم برای خنک شدن بهتر دامها، بهتر است از بادبزن های برقی وسیستم مه پاش در برخی قسمت های سایه بان استفاده شود.

برقراری جریان هوای تازه در جایگاه نگهداری بز برای تأمین اکسیژن کافی و دفع گازهای مضر، آلاینده ها و دفع ) حرارت اضافی بسیار حائز اهمیت است، بز نسبت به وزش باد شدید و کوران هوا حساس بوده، بنابر این برای برقراری تهویه در جایگاه باید از ایجاد کوران جلوگیری نمود.بنابراین جایگاه استراحت بز ها باید پشت به باد ساخته شود و می توان از باد شکن استفاده نمود .

راهنمای سرمایه گذاری

با توجه به اینکه این دامها توان تولید بالای شیر دارند، امکان نگهداری آنها به صورت بسته و در شرایط صنعتی وجود دارد که با توجه به وضیعت بد مراتع کشور، تولید کنندگان در این بخش حتما باید به این سمت حرکت کنند. این نژاد به صورت میانگین در یک دوره ۴۰۵-۲۹۰ روزه شیرواری، توان تولید بیش از ۱۵۰ کیلوگرم شیر را دارند. این درحالیست که میانگین دوره شیردهی بزهای بومی، ۱۵۰ روز شیرواری بود که حداکثر توان ۴۰ کیلوگرم را دارند نه تنها بز سانن در تولید شیر یکه تازی خواهد کرد بلکه دامهای بومی حاصل از تلاقی با بز سانن میتوانند افزایش شیر چشمگیری داشته باشند.

مشخصات بز سانن

۱- نام: بز سانن منشاء: سویس
٢- وزن بز نر بالغ بز سانن: ۱۲۰-۸۰ کیلوگرم – یک بز سانن نر بالغ حدود ۸۰ إلى ۹۰ کیلوگرم و یک بز سانن ماده بالغ ۶۰ الی ۷۰ کیلوگرم وزن دارند.
٣- وزن بز ماده بالغ بز سانن: ۹۰-۵۰ کیلوگرم
۴- میانگین تولید شیر بز سانن: ۹۵۰ کیلوگرم در یک دوره شیرواری ۳۰۰ روزه
۵- حداکثر تولید شیر بز سانن: ۱۵۰۰کیلوگرم در یک دوره شیرواری ۳۰۰ روزه
۶- مقدار تولید شیر بز سانن: ۸-۳ لیتر در روز
۷- درصد پروتین شیر بز سانن: ۳۸۸ درصد
۸- درصد چربی شیر بز سانن: .۳٫۵۸
۹-درصد مواد جامد شیر بز سانن: ۱۲٫۸درصد
۱۰- بازده تبدیل خوراک بز سانن: ۹۵ درصد
۱۱- مقدار علوفه مورد نیاز برای تولید یک لیتر شیر: ۱٫۰۴ کیلوگرم
۱۲- مقدار علوفه مورد نیاز برای تولید یک کیلوگرم چربی، ۳۴٫۷۶کیلوگرم
۱۳- ارتفاع جدوگاه تا سطح زمین: ۷۶ سانتیمتر باشد
۱۴- دوره آبستنی بز سانن: ۵ ماه
۱۵- دوره استراحت تا آبستنی بعدی بز سانن: ۳ ماه
۱۶- دوقلوزایی بز سانن: عادی (بیش از ۲۰۰ درصد)
۱۷- چندقلو زایی بز سانن: درصورت تغذیه مناسب، ۸۰درصد

محل نگهداری بز سانن
محل زندگی برای بز های سانن بسیار حیاتی و مهم استند زیرا آنها عاشق ماندن در سایه هستند و نور آفتاب شدید را نمی توانند تحمل کنند. همچنین یک مکان مناسب از آنها در مقابل انواع شرایط نامطلوب و انواع بیماری ها محافظت می کند. بنابراین بیشترین فضا به صورت سایبان در نظر گرفته میشود.

زیستگاه اصلی بز سانن در کوههای کشور سوئیس در روستایی بنام سانن بوده و این نژاد از این نقطه به سراسر جهان منتقل شده است. بز سانن دارای موهای کوتاه سفید و گاهی خاکستری است. متوسط وزن بزهای ماده این نژاد حدود ۶۰ کیلو گرم و وزن نرها تا ۷۵ کیلو گرم می رسد. ارتفاع قد در بزهای ماده ۷۶ سانتی متر و در نرها به ۸۱ سانتی متر می رسد.
نرها شاخدار و ماده ها ممکن است دارای شاخ کوتاه یا بی شاخ باشند. بز سانن به تولید شیر معروف است و شاید به جرأت بتوان گفت بهترین نژاد شیری بز در دنیاست. دوره شیردهی آن ۲۹۰ تا ۳۰۵ روز است و روزانه بین ۳ تا ۸ لیتر شیر ما دهد. متوسط چربی شیر این نژاد ۳٫۶ درصد، پروتئین شیر ۳٫۲ درصد و مواد جامد شیر ۱۲٫۸درصد می باشد.
دوقلوزایی در بزهای سانن خالص موضوعی – عادی است. بعضی منابع درصد دوقلوزایی بزهای ماده را در این نژاد از ۴۵ تا ۸۰ درصد گزارش کرده اند. این درحالی است که موارد زایش سه یا چهارقلو نیز در این نژاد فراوان گزارش شده است
سابقه ورود بز سانن اصیل به ایران به بیش از ۵۰ سال قبل و به سال ۱۳۴۳ بر می گردد . ورود بز سانن درایران با هدف آمیخته گری این نژاد با بزهای بومی و تولید یک نژاد شیری انجام شد که بنا به دلایلی این طرح چندان توفیق نداشت وبه اهداف اولیه خود نایل نشد. اما در سال های اخیر و با مشارکت بخش خصوصی و صدور مجوز وزارت جهاد کشاورزی، ورود بزهای خالص نژاد سانن از فرانسه به ایران آغاز شده و در نقاط مختلف کشور گله های متعددی بر اساس پرورش بز سانن شکل گرفته است.

نحوه راه اندازی واحد پرورش بز سانن

بر اساس یک توصیه عمومی برای دامدارانی که قصد دارند تا گله بز را بصورت مزرعه ای و یا در سیستمهای بسته نگهداری کنند انتخاب بز سانن به دلیل ظرفیت بالاتر تولید شیر، مناسب تر است، اما بزهای آلپاین نیز تفاوت تولید شیر قابل توجهی با بزهای سانن ندارند و از طرفی مقاومت آن ها نسبت به بیماری ها و شرایط سخت محيطی مطلوب است. بنابر این در این شرایط پرورش هر یک از این دو نژاد قابل توصیه است. اما انتخاب بز آلپاین به دلیل انطباق بیشتر ویژگیهای آن با شرایط کوچ، قدرت پیاده روی و کوه پیمایی و استفاده بهتر از مراتع بالادستی برای دامدارانی که قصد کوچ های میان مدت و بلند مدت را دارند نسبت به سایر نژادهای مشابه ارجعیت دارد.
بهترین ترکیب گله بصورت ۳۰ ماذپده و یک نر می باشد.بهترین روش پرورش این نژاددر آغل ( صنعتی ) بوده ودر پرورش مرتعی نیاز به خوراک مکمل دلرد.

اما با این شرایط نگهداری بز سانن . پرورش بز سانن بسیار آسان است. آنها نیاز به مراقبت مخصوص و اضافی ندارند. شما می توانید آنها را با حیوانات دیگر خود پرورش دهید، حتی یک – کودک هم می تواند آنها را پرورش دهد و از آنها به آسانی مراقبت کند، اما مراقبت اضافی و مدیریت آنها، سلامتی و تولید آنها را افزایش می دهد … همیشه غذای تازه با کیفیت خوب به بزهای خود بدهید که از مواد غذایی با ارزش و غنی شده با عناصر ضروری غذا، تهيه شده باشد
: عمل شير دوشی از بزها باید روزی دو بار انجام شود.

سعی کنید اطراف مزرعه خود حصار بکشید و همیشه بزها را داخل مزرعه نگهداری کنید.و اطمینان حاصل کنید که هوای تازه وار داخل محل نگهداری آنها تامین می شود.
محل نگهداری و تجهیزات مورد استفاده بزها را به طور منظم تمیز کنید و همیشه محل نگهداری را خشک نگهدارید. بزهای نر را از بزهای ماده جدا نگهدارید : از بز های نر بالغ، ماده های باردار و بزغاله ها بسیار مراقبت کنید. برای بزها آب تازه کافی و تمیز مهیا کنید . در صورت نیاز بلافاصله با دامپزشک تماس بگیرید

امکانات لازم برای پرورش یک گله بزهای شیری اصلاح شده تا با توجه به فراهم بودن زمینه پرورش بزهای سانن و آلپاین در بسیاری از نقاط کشور و همچنین امکان واردات اسپرم و دام زنده این بزها، لذا پرورش صنعتی این نژادها با هدف تولید شیر به عنوان یک رویکرد مهم و استراتژیک می تواند در پرورش دام کشور مطرح شود. همانطور که تولید شیر این بزها چند برابر بزهای بومی است به همان نسبت احتياجات بز سانن و آلپاین نیز نسبت به بزهای بومی بالاتر است. بنابراین کسانی که مایل به پرورش بزهای سانن یا آلپاین هستند باید امکانات لازم نظير جایگاه مناسب، تأمین خوراک مورد نیاز و تأمین تجهیزات و لوازم بهداشتی را در دامداری پیش محوطه گردش بزها باید دارای نور طبیعی و تهویه مناسب باشد و ابعاد آن با تعداد دامی که در آن نگهداری می شود، متناسب باشد
پیش بینی انبار علوفه، آخورها، آبشخورها، انبار ذخيره کود، محل قرنطینه و درمان، محل شیردوشی و تجهیزات جانبی آن از دیگر مواردی است که باید در ساخت یک جایگاه پرورش بز به آن اشاره کرد. البته ابعاد و مساحت هر یک از این بخش ها با توجه به هدف پرورش، ظرفیت دامداری، نوع نژاده و شرایط آب و هوایی و سلیقه دامدار ممکن است متفاوت باشد.
توصیه میشود برای نظارت بهتر و سرویس دهی مناسب تر به بزها اولا بزهای شیرده از سایرین جدا شده و خوراک متفاوتی دریافت کنند. ثانيا در صورت بزرگی گله بهتر است جایگاه های متعددی پیش بینی شده و در هر یک از جایگاه ها تعداد ۵۰ تا ۷۰ رأس بز نگهداری شود تا امکان سرکشی و نظارت بهتری بر روی وضعیت آن ها فراهم باشد و هنگام ساخت جایگاه استراحت و گردش بزها در حد امکان باید از مصالح محکم و بادوام و در عین حال ارزان قیمت استفاده کرد. تهیه یک سقف بادوام و نفوذ ناپذیر، ساخت دیوارهای جانبی محکم بخصوص در برابر وزش باد و طوفان و انتخاب جنس کف و سیستم فاضلاب مناسب از موارد مهمی است که در ساخت و طراحی اولیه محل جایگاه باید مد نظر قرار گیرد.

نحوه تعیین سن در گوسفند و بزخصوصا سانن و آلپاین

نحوه تعیین سن در گوسفند و بزخصوصا سانن و آلپاین

بره در هنگام تولد معمولاً فاقد دندان می‌باشد. ظرف یک هفته بعد از تولد دندان‌های شیری شروع به ظاهر شدن می‌نمایند و در دو ماهگی به طور کامل در آرواره‌ی پایین مشاهده می‌شوند. تا حدود ۱۸‌ماهگی در جای خود دندان‌های شیری مستقر هستند. پس از آن به ندریج می‌افتند و به جای آن‌ها هر جفت  از دندان‌های بالغ جایگزین می‌شوند. ابتدا ثنایای مرکزی که به اصطلاح دو دندان یا یکساله نامیده می‌شود بعد ثنایای میانی که به چهار دندان یا دو ساله مشهور است و سپس ثنایای جانبی که به شش دندان یا سه ساله نام گذاری می‌شود و در انتها ثنایای گوشه که هشت دندان یا چهار ساله است می‌رویند. پس از آن دندان‌ها شروع به ریختن می‌نمایند. در این هنگام گوسفند از مرز شش سالگی می‌گذرد و اصطلاحاً به آن دندان شکسته می‌گویند.

🔍 بره ۴ جفت دندان شیری

🔎 1 ساله یک جفت دندان در وسط

🔍 2 سال ۲ جفت از دندان‌های پیشین

🔎 3 سال ۳ جفت از دندان‌های پیشین

🔍 4 سال ۴ جفت از دندان‌های پیشین

🔎 5 سال تمام دندان‌های پیشین به هم نزدیک

🔍 6 سال شروع به جدا شدن از هم دیگه

🔎 7-8 سال برخی از دندان سانترال شکسته

🔍 10-12سال تمام دندان‌های پیشین از بین رفته

اهمیت سیستم های بسته دامپروری در پرورش بز سانن و آلپاین

اهمیت سیستم های بسته دامپروری در پرورش بز سانن و آلپاین

شواهد و آمارهای موجود در کشور مبنی بر این است که ذائقه مردم بیشتر به مصرف گوشت گوسفند متمایل است، خواص درمانی شیر بز نیز اخیراً ثابت شده است. طبق این امر بیشترین تولیدات دام سبک توسط عشایر، ایلات و دامدارانی که بصورت سنتی به پرورش دام می پردازند تامین می گردد.با توجه به ظرفیت کم مراتع، خشکسالی های اخیر و در نهایت از بین رفتن گونه های گیاهی و مشکلات مربوط به گوسفندداری سنتی این امر موجب شده است که گله داران نتوانند تعداد دامهای خود را به آن اندازه که نیاز مالی و یا نیاز جامعه را بر طرف نماید برسانند و در صورتیکه مبادرت به انجام چنین کاری داشته باشند آسیب جدی به مراتع وارد نموده که در نتیجه در مراحل بعدی پرورش به علت کمبود علوفه و مراتع به طور خودکار از تعداد دامهای آنها کاسته خواهد شد. در اینجا لزوم استفاده از روش های پرورش دام صنعتی مطرح خواهد شد.

اهمیت اصلاح نژاد دام سبک

مهم ترین روش حمایت از دامداری و دامپروری، مراقبت از ذخایر ژنتیکی بومی با راندمان عالی و نیز استفاده از ذخایر ژنتیکی سایر کشورها از طریق واردات و بومی سازی آن طی چندین سال مطالعه و کار عملی و علمی است. با توجه به وجود ویژگی های نامناسب و نرخ تولید مثل پایین در بسیاری از نژادهای بومی ایران با ادامه روند آمیخته گری هدفمند آنها با نژادهای پربازده خارجی مانند رومانف، آلپاین و سانن و انجام برنامه های علمی اصلاح نژادی در آینده می توان شاهد نسل جدیدی از دام های سبک با مزایای تمامی نژادهای دخیل در آمیخته گری و امکان پرورش آن در سیستم های بسته بدون نیاز به مرتع خواهیم بود. هدف از این اصلاح نژاد تولید نسل جدیدی از گوسفندان و بزهای دورگه برای افزایش تولید گوشت و شیر ( بهبود افزایش تولیدات ) و کسب درآمد بیشتر به منظور اقتصادی کردن هر چه بیشتر پرورش دام می باشد.

شرایط آب و هوایی مناسب جهت پرورش بز سانن و آلپاین

شرایط آب و هوایی مناسب جهت پرورش بز سانن و آلپاین

برخی بر این عقیده اند که با توجه به اینکه منشأ بز سانن و آلپاین مناطق کوهستانی و نسبتا سردسیر اروپا است، پس این دو نژاد فقط باید در مناطق سردسیر کشور پرورش یابند. اما مشاهدات و گزارشات متعدد نشان می دهد که اگر شرایط حداقلی محیطی برای پرورش بزهای بومی در یک منطقه فراهم باشد، می توان در آن شرایط بزهای سانن و آلپاین را نیز نگهداری و تکثیر نمود.
وجود رطوبت حداقل ۲۵ درصد و حداکثر ۷۵ درصد برای پرورش بز مطلوب است. هرچند با وجود درصد رطوبت بالاتر و یا پائین تر از این مقدار نیز امکان پرورش وجود دارد ولی ممکن است میزان تولید بزها اندکی کاهش یابد. همچنین دمای مناسب برای پرورش بز معمولاً بین ۱۲ تا ۲۱ درجه سانتی گراد است. مقدار تولید شیر و سلامت عمومی بزها در دمای بین ۱۷ تا ۲۷ درجه تحت تأثیر قرار نمیگیرد ولی دمای بیش از ۲۷ درجه سانتی گراد باعث کاهش مصرف خوراک و کاهش تولید شیر آنها میشود.
بنابراین شاید تأمین حرارت در فصل زمستان برای بزها ضروری نباشد، ولی تأمین یک سایه بان خنک در شرایط تنش گرمایی در فصل تابستان برای آن ها بسیار حائز اهمیت بوده و این مسئله بخصوص در مورد بزغاله ها مهم تر است؛ زیرا آن ها در فصل زمستان به یک ساختمان نسبتاً گرمتر و در تابستان به یک سایه خنک تر از جایگاه دامهای بالغ نیازدارند و در غیر این صورت معمولا به دلیل سرما و یا گرمای شدید در روزهای اول پس از تولد تلف میشوند.

استفاده ازکنسانتره ۱۰ درصد برای خوراک بز شیری سانن و آلپاین

استفاده ازکنسانتره ۱۰ درصد برای خوراک بز شیری سانن و آلپاین

موفقیت در پرورش بز شیری نیازمند توجه به محیط و جایگاه پرورش، تغذیه و انتخاب نژاد مناسب می باشد. در کشور ما توجه به، پرورش صنعتی و اقتصادی دام های سبک رو به افزایش است و این امر نویدبخش ایجاد مشاغل جدید برای نیروهای دانشگاهی و همچنین بهبود عملکرد و بازده برای نیروهای در حال کار می باشد.

از جمله شاخص های مثبت برای موفقیت در امر پرورش بز میزان تولید شیر و تداوم شیردهی در این دام، دوره کوتاه آبستنی و همچنین توانایی بالای این دام برای چند قلوزایی می باشد. توجه به این شاخص های مثبت و این که مدیریت آنها نیازمند داشتن دانش فنی و علمی و استفاده از ابزارهای لازم است می تواند ضامن موفقیت ما در این امر باشد.

بیان این نکته ضروری است که پرورش سنتی گوسفند و بز بیشتر بر هزینه کمتر توجه دارد ولی آیا کاهش هزینه صرفاًاقتصادی ترین و بهترین روش است؟
با اطمینان میتوان گفت که کم هزینه ترین روش لزوماً بهترین روش نیست چرا که عدم سرمایه گذاری و برنامه ریزی و استفاده از روش های روز دنیا با توجه به شرایط داخلی آسیب های زیست محیطی بلند مدت وهمچنین عدم بازده را در پی دارد.

بهبود شرایط گله های بز
راهکارهای قابل دسترس در داخل کشور که در نهایت می تواند منجر به بهبود شرایط در داخل گله ها ودر نهایت جمعیت دامی کشور گردد شامل:
۱-استفاده از روش شیردوش صنعتی ومقایسه عملکردی آن با شیردوش به روش دستی،
۲- عدم چرا در مراتع فقیر که در بسیاری از موارد حتی توانایی تامین انرژی مورد نیاز برای نگهداری دام و طی مسافت پیموده شده را نیز ندارد.

۳- استفاده از خوراک های متوازن شده، مکمل های غذایی و توجه به تامین نیاز دام،
۴- پرورش نژادهای با بازده بالاتر با توجه به تطابق نژادهای پرورش یافته در مناطق مختلف،
۵- راهکارهای تغذیه تولید مثلی و افزایش چند قلوزایی و افزایش زنده مانی
۶- به گزینی در داخل گله وحذف دامهای ضعیف
۷- آشنایی جامعه با خواص ویژه شیر بز

تامین نیازمندی های مواد مغزی بز شیری
تامین نیازمندی های مواد مغزی بز شیری به نوع سیستم پرورش، استفاده از مکمل های غذایی مناسب بستگی دارد. استفاده از جیره ای تنظیم شده برای تامین نیازمندی های بزها علاوه بر مدیریت صحیح نیازمند داشتن منبع مناسب برای آنها می باشد.

برای تامین انرژی، پروتئین، فیبر وچربی استفاده از منابع در دسترس با استفاده از نرم افزارهای تخصصی امری رایج است ولی تامین ریزمغذی ها و ویتامین های مورد نیاز برای بزهای شیری تا امروز در کشور ما مورد توجه قرار نگرفته است. چرا که برای تامین مواد معدنی و ویتامین های مورد نیاز بزهای شیری از مکمل های اختصاصی گاو شیری استفاده می شود که با توجه به میزان خوراک مصرفی در گاو شیری که حدود ۱۰ برابر میزان کنستانتره مصرفی در بزهای شیری می باشد و همچنین غلظت مواد مغذی که بر اساس نیازمندی های گاو شیری تنظیم شده است

استفاده از این مکمل ها هیچ تضمینی برای تامین مواد مغذی مورد نیاز ندارد و بر اساس پژوهش های صورت گرفته کمتر از ۵۰ درصد نیازمندی های بز با استفاده از مکمل های گاو شیری تامین می شود که این امر استفاده از مکمل مواد معدنی و ویتامینه مخصوص بز شیری که ضامن سلامت و تولید مثل گله می باشد را ضروری میسازد.

پرورش بزغاله سانن و آلپاین از تولد تا شیر گیری

پرورش بزغاله سانن و آلپاین از تولد تا شیر گیری

ابتدا از زایش شروع می کنیم ، تقریبا نیم ساعت قبل از زایمان شما متوجه علائم و بیقراری قبل از زایش بزتون می شوید حتی روزهای آخر بارداری کاملا مشخص هست که بز آبستن شما نزدیک به زایش می باشد پس لوازم و جایگاه خود رو آماده میکنیم و بد نیست مطالب مربوط به وضعیت زایش (حالت های نرمال و سخت زایی) را مطالعه کنیم ، خوب زمان زایش فرا رسید حالا چیکار باید کنیم به اولویت و در کوتاه ترین زمان موارد زیر را انجام می دهیم:
-۱٫تمیز کردن سر و بینی بزغاله
۲-خشک کردن
۳-ضدعفونی بند ناف
۴-وزن کشی
۵-خوراندن آغوز

بزغاله ها بعد از خوردن آغوز می خوابند تقریبا حالت نیمه بیهوش می شوند، توجه داشته باشید که بزغاله تازه متولد شده هرچه سریع تر باید آغوز مورد نیاز خود را در ۶ ساعت اول زندگی خود دریافت کنند معادل با ۱۰ درصد وزن بدن در زمان تولید ، معمولا بزغاله های سانن و آلپاین در زمان تولد متوسط ۴ کیلوگرم وزن دارند.

بزغاله ها بعد از خوردن آغوز می خوابند

بزغاله ها از یک روزگی تا یک ماهگی روزی سه بار حداقل باید شیر بخورند یعنی هر ۸ ساعت با تنظیم زمان در طول روز که خودتان تنظیم می کنید و هر وعده ۴۰۰ گرم به ازای هر بزغاله باید شیر دریافت کنند لذا خیلی توجه کنید که مثلا اگر یک وعده فرصت نکردید یا دیر رسیدید نباید شیر بخورانید و صبر کنید تا وعده بعد، نه اینکه سریع دست به کار شوید و شیر بخورانید، مثلا باید ساعت ۲ عصر شیر میخوردن نتوانستید حالا ساعت ۶ عصر آمدید شیر ندهید بلکه صبر کنید تا وعده بعدی که ۱۰ شب هست و اما و اما هیچ گاه و تحت هیچ عنوان شیر سرد به بزغاله ندهید حتما و حتما با حرارت ملایم تا ۴۰ درجه سانتیگراد گرم و در دمای ۳۸/۵ الی ۳۹ به بزغاله ها بخورانید.

خوب حالا اگر میخواهید بزغاله هایتان اسهال نشوند اول اینکه اگر برایتان ارزش دارند هر روز محیط بزغاله ها را با محلول های ضد عفونی قوی اسپری کنید دوم شیر سرد ندهید و سوم زیاد شیر ندهید اگر بزغاله ای وعده شیرش را نخورد یا کم خورد تحت هیچ عنوان سعی نکنید به زور بخورانید بلکه تا وعده بعد صبر کنید اگر خورد که هیچ اگر نه حتما و حتما بدون معطلی به دامپزشک مراجعه کنید.

برای شاخسوزی از هفت روزگی تا ۹ روزگی فرصت دارید و در این زمان بهتر است از شاخسوز برقی یا کوتر و بی حسی موضعی جهت کاهش هرچه بیشتر استرس شاخ سوزی کمک بگیرید و حالا، هم به جهت پیشگیری از بیماریهای باکتریایی و هم استرس شاخسوزی می توانید از انتی بیوتیک های مناسب مثل پمپ کلستین مطلقا طبق تجویز دامپزشک استفاده کنید.

حالا بزغاله ها تقریبا دو هفته شداند حالا دیگر می توانید برای بزغاله ها آب با ساقه های نازک یونجه و کنسانتره که نحوه عادت دادن به کنسانتره خیلی مهم است. بزغاله ها تقریبا از روزهای پنج و شش روزگی شروع میکنند کم کم کلش های بستر را برداشته و می جوند یا بازی می کنند که این شروع خوبی برای تعلیف شدن هست ، خوب برای یونجه که مشکلی نیست اما کنسانتره از ۱۵ روزگی روزی دوبار به اندازه ای بدین که در مدت ۱۵ دقیقه تمام بشود خوب دقت کنید بزغاله ای که تا حالا کنسانتره نخورده است حتی چند روز اول ممکن است فقط بو کشیده و یا گرده های کنسانتره را زبان بزند پس عجله نکنید و همچنین زیادروی نکنید در خوراندن کنسانتره ، تقریبا از سن ۲۰ الی ۲۵ روزگی شروع به خوردن محسوس کنسانتره میکنند پس باز به اندازه روزی دوبار هربار در مدت ۱۵ دقیقه تمام بشود و اگر خوب خوردند وسوسه نشوید بیشتر بدهید و شروع اسهال و …

 نکته: هیچ اجباری نیست اما استفاده از پروبیوتیک خیلی کمک می کند در پیشگیری از اسهال و شکل گیری هرچه سریع تر فلور شکمبه.

حالا بزغاله ها تقریبا یک ماهه هستند و شیر را طی دو الی سه روز به دو وعده در روز هر وعده ۴۰۰ تا ۴۵۰ سیسی کاهش دهید تا بیشتر ترغیب به خوردن علوفه و کنسانتره شوند.

 نکته: از بیست روزگی می توانید با مشورت دامپزشک و مطلقا تجویز وی در صورت صلاحدید پیشگیری کوکسدیوز را داشته باشید یا همان اسهال خونی.

از سن ۴۰ تا ۴۵ روزگی می توانید البته کم کم تعداد دفعات ریختن کنسانتره و مقدارش را بیشتر کنید و همچنین دسترسی به یونجه بیشتر باشد.

بازی بزغاله ها
دقت کنید بازی، تحرک و نور آفتاب برای بزغاله ها بسیار مفید و ضروری می باشد.

و در پایان سن از شیرگیری بزغاله ها در بازه وزنی ۱۶ تا ۱۸ کیلوگرم و یا تقریبا معادل با ۷۵ الی ۹۰ روزگی می باشد.

اقدامات قبل و حین بارداری و بعد از زایش بز ها ی سانن و آلپاین

اقدامات قبل و حین بارداری و بعد از زایش بز ها ی سانن و آلپاین

قبل از بارداری

ابتدا برای نرها:

یک ماه قبل از نر اندازی درمان ضد انگل را انجام دهید و سپس با در نظر گرفتن نمره وضعیت بدنی ۳ (در پایان توضیح داده شده است) ، دو هفته قبل از نراندازی تغذیه روزانه را بدین صورت تغییر دهید یک تا یک و نیم کیلو گرم کنسانتره به همراه ۵۰۰ الی ۶۰۰ گرم یونجه و همچنین سم چینی کنید. دو الی سه روز مانده به نراندازی می توانید با نظر دامپزشک یک دز ویتامین AD3E یا E سلنیوم تزریق کنید.

برای بزهای ماده:

چه چاق چه لاغر باید بز را به نمره وضعیت بدنی ۲٫۵ الی ۳ برسانید و همچنین با نظر دامپزشک می توانید موارد فوق الذکر برای نرها را تزریق کنید و همچنین قبل از نراندازی سم چینی کنید. در طول نراندازی یا پس از ان اصلا زمان مناسبی برای داروهای ضدانگل یا واکسن ها به دلیل ایجاد استرس و اختلال روند فحلی و جفتگیری نیست لذا اگر می خواهید بزها را داروی ضد انگل یا واکسن بدهید یک ماه قبل از نر اندازی اقدام کنید.

حین بارداری

در طول سه ماه اول دوره بارداری می توانید روزانه تقریبا از ۸۰۰ گرم الی یک کیلوگرم یونجه و ۴۰۰ الی ۸۰۰ گرم کنسانتره بسته به درصد پروتئین ۱۲ یا ۱۴ درصد استفاده کنید و همچنین مکمل هایی نظیر آمین توتال محلول در آب استفاده کنید.

و اما دوماه آخر بارداری که قریب ۶۰ درصد رشد جنین در این دوماه خواهد بود می توانید با نظر دامپزشک از ویتامین AD3E و حتما فسفر B12 استفاده کنید و ۱۵ روز پس از آن حتما از E سلنیوم استفاده کنید.

همچنین ۲۰ الی ۱۵ روز مانده به زایش مقدار کنسانتره را می توانید بسته به درصد پروتئین به ۶۰۰ گرم الی ۱ کیلوگرم تغییر داده و در صورت بالا بودن تعداد جنین و همچنین کاهش نمره وضعیت بدنی از دو الی سه نوبت قند خوراکی پروپیلن گلایکول استفاده کنید.

و اما پس از زایش در صورت تمایل و با نظر دامپزشک همان روز زایش می توانید از ویتامین ب کمپلکس و cmp استفاده نمایید و تدریجا میزان یونجه و کنسانتره را به دوره شیرواری تغییر دهید.

در باب جفت اندازی پس از زایش بز را حتی المقدور در محیط کم رفت و آمد قرار دهید تا براحتی جفت اندازی کند و اگر بعد از ۲۴ ساعت اما ترجیحا ۱۲ ساعت جفت نیامد می توانید مطلقا با دستور دامپزشک از هورمون اکسی توسین استفاده کنید و باز اگر جفت نیامد نگران نباشید نهایتا با شروع دوره انتی بیوتیک مطلقا طبق دستور دامپزشک مشکل حل می شود.

همچنین سه الی چهار روز پس از زایش مجددا می توانید سم چینی را انجام دهید

نکات مربوط به شناخت وپرورش بز سانن

مشخصات بز سانن

اکثر بز های سانن سفید هستند. اما گاهی اوقات قهوه ای کم رنگ نیز در بین آنها دیده می شود.
بر روی بینی، گوش ها و پستان آنها ممکن است تعدادی نقطه سیاه وجود داشته باشد.
گوش های آنها مستقیم رو به بالا می باشد.
به طور کلی آنها اکثرا شاخ ندارند.
سایز پاهایشان کوچک می باشد.
پستان های آنها بزرگ می باشد.
گردن آنها دراز است.
کل اعضای بدن آنها با موهای ریز پوشیده شده است.
از بین تمام نژاد های بز شیری بیشترین میزان تولید شیر را دارد.
آنها می توانند خودشان را با شرایط آب و هوایی هر منطقه از جهان مطابقت دهند.
بزهای سانن دوست دارند در سایه بمانند و نمی توانند نور آفتاب شدید را تحمل کنند.
یک بز سانن نر بالغ حدود ۸۰ الی ۹۰ کیلوگرم و یک بز سانن ماده بالغ ۶۰ الی ۷۰ کیلوگرم وزن دارند.
بطور متوسط یک بز سانن ماده روزانه حدودا ۳٫۸ لیتر شیر تولید می کند.
شیر آنها تقریبا شامل ۳٫۵ درصد چربی می باشد، و این شیر برای تهیه انواع لبنیات یا محصولات شیری لبنی بسیار مناسب است.

نگهداری بز سانن

پرورش بز سانن بسیار آسان است. آنها نیاز به مراقبت مخصوص و اضافی ندارند. شما می توانید آنها را با حیوانات دیگر خود پرورش دهید. حتی یک کودک هم می تواند آنها را پرورش دهد و از آنها به آسانی مراقبت کند. اما مراقبت اضافی و مدیریت آنها، سلامتی و تولید آنها را افزایش می دهد.

همیشه غذای تازه با کیفیت خوب به بزهای خود بدهید که از مواد غذایی با ارزش و غنی شده با عناصر ضروری غذا، تهیه شده باشد.
عمل شیر دوشی از بزها باید روزی دو بار انجام شود.
سعی کنید اطراف مزرعه خود حصار بکشید و همیشه بزها را داخل مزرعه نگهداری کنید.
اطمینان حاصل کنید که هوای تازه و نور داخل محل نگهداری آنها تامین می شود.
محل نگهداری و تجهیزات مورد استفاده بزها را به طور منظم تمیز کنید.
همیشه محل نگهداری را خشک نگهدارید.
بزهای نر را از بزهای ماده جدا نگهدارید.
از بز های نر بالغ، ماده های باردار و بزغاله ها بسیار مراقبت کنید.
برای بزها آب تازه کافی و تمیز مهیا کنید.
در صورت نیاز بلافاصله با دامپزشک تماس بگیرید.

سخت زايي در بزهای سانن و آلپاین

سخت زايي در بزهای سانن و آلپاین
بروز هر شرايطي مانند عدم استقرار مناسب جنين در رحم در حالت هاي يك قلو و دوقلو آبستني، بزرگ بودن سر بره، چندقلو بودن جنين كه سبب بروز زمان طولاني زايش همراه با استرس هاي شديد براي مادر و جنين باشد را سخت زايي يا ديستوزيا گويند. بارز ترين نوع سخت زايي معمولاً زماني است كه مادر دو يا چند قلو باردار بوده و يك يا بيشتر از يك جنين نيز در حالت غير طبيعي در رحم قرار دارد.
به هنگام بروز سخت زايي در گله ابتدا يك ظرف پر از آب ولرم پاكيزه آماده نموده و با دقت و سرعت دستهاي خود را با تركيبات ضد عفوني كننده شستشو دهيد. در صورت عدم دسترسي تركيبات تجاري مرسوم بهتر است ازصابون استفاده نماييد. پس از پوشيدن دستكش هاي پلاستيكي مخصوص، آنها را نيز با دقت بشوييد. سپس به آرامي دست خود را به صورت مورب داخل واژن و رحم گوسفند نماييد. پس ازدر صورتي كه موقعيت جنين در رحم غير نرمال مي باشد ضمن تغييرحالت اقدام به بيرون كشيدن بره از شكم
مادر نماييد. با توجه به بروز استرس به مادر بهتر از از همكارتان بخواهيد به آرامي مادر را مقيد نمايد. احتمال رخداد زايش در مرتع به هنگام چرا نيز فراوان بوده لذا ضرورت دارد كليه عمليات مورد نياز به چوپان يا فرد همراه گله آموزش داده شود تا در مواقع بروز چنين حالتي توانايي ارايه خدمات پرستار به مادر باردار را داشته باشد. در چنين مواقعي در صورت همراه بودن آب و صابون نيز بهتر است دستان خود را بشوييد و سپس اقدام به كمك به مادر نماييد. در غير اين صورت ضروري است پس از خواباندن مادر بر روي زمين با دستان معمولي و بدون دستكش، دست خود را به صورت مورب داخل رحم نموده و بره را با سر و دستان بيرون بكشيد.
در صورت زنده بودن بره در ابتدا تلاش نماييد بره در اختيار مادر قرار گيرد سپس بعد از تميز نمودن بدن بره از مصرف آغوز توسط بره مطمئن شده و تلاش نمايد تا مادر ميل و رغبتي براي خوراندن آغوز به بره خود نشان دهد.

شرایط نگهداری و ویژگی ها ی بز سانن و آلپاین

شرایط نگهداری و ویژگی ها ی بز سانن و آلپاین
در عین بالاتر بودن تولید شیر بزهای نژاد سانن و آلپاین نیازهای آنها نیز نسبت به بزهای بومی بالاتر است. دامدارانی که مایل به پرورش بزهای سانن یا آلپاین هستند باید جایگاه مناسب، خوراک مورد نیاز و تجهیزات و لوازم بهداشتی لازم را در دامداری پیش بینی نمایند.
امکانات لازم برای پرورش گله بزهای شیری اصلاح شده:
با توجه به فراهم بودن زمینه پرورش بزهای سانن و آلپاین در بسیاری از نقاط کشور و همچنین امکان واردات اسپرم و دام زنده این بزها، لذا پرورش صنعتی این نژادها با هدف تولید شیر به عنوان یک رویکرد مهم و استراتژیک می تواند در پرورش دام کشور مطرح شود. همانطور که تولید شیر این بزها چند برابر بزهای بومی است به همان نسبت احتیاجات بز سانن و آلپاین نیز نسبت به بزهای بومی بالاتر است. بنابراین کسانی که مایل به پرورش بزهای سانن یا آلپاین هستند باید امکانات لازم نظیر جایگاه مناسب، تامین خوراک مورد نیاز و تامین تجهیزات و لوازم بهداشتی را در دامداری پیش بینی نمایند.
شرایط آب و هوایی پرورش بزهای سانن و آلپاین:
برخی بر این عقیده اند که با توجه به اینکه منشا بز سانن و آلپاین مناطق کوهستانی و نسبتا سردسیر اروپا است، پس این دو نژاد فقط باید در مناطق سردسیر کشور پرورش یابند. اما مشاهدات و گزارشات متعدد نشان می دهد که اگر شرایط حداقلی محیطی برای پرورش بزهای بومی در یک منطقه فراهم باشد، می توان در آن شرایط بزهای سانن و آلپاین را نیز نگهداری و تکثیر نمود.
وجود رطوبت حداقل ۲۵ درصد و حداکثر ۷۵ درصد برای پرورش بز مطلوب است. هرچند با وجود درصد رطوبت بالاتر و یا پائین تر از این مقدار نیز امکان پرورش وجود دارد ولی ممکن است میزان تولید بزها اندکی کاهش یابد.
همچنین دمای مناسب برای پرورش بز معمولا بين ۱۲ تا ۲۱ درجه سانتی گراد است. مقدار توليد شیر و سلامت عمومی بزها در دمای بین ۱۷- تا ۲۷ درجه تحت تأثير قرار نمیگیرد ولی دمای بيش از ۲۷ درجه سانتی گراد باعث كاهش مصرف خوراك و كاهش توليد شير آنها می شود.
بنابراین شاید تامين حرارت در فصل زمستان برای بزها ضروری نباشد، ولی تامين یک سایه بان خنک در شرايط تنش گرمايی در فصل تابستان برای آنها بسيار حائز اهميت بوده و اين مسئله بخصوص در مورد بزغاله ها مهم تر است زیرا آنها در فصل زمستان به يك ساختمان نسبتا گرمتر و در تابستان به يك سايه خنك تر از جایگاه دامهای بالغ نیازدارند و در غیر این صورت معمولا به دليل سرما و يا گرمای شدید در روزهای اول پس از تولد تلف می شوند.
برای پرورش بزهای سانن یا آلپاین باید جایگاه مناسب، خوراک مورد نیاز و تجهیزات و لوازم بهداشتی را در دامداری پیش بینی کرد
معمولا یک جايگاه ساده که از سه طرف با دیوار محصور و از يك طرف باز باشد، بسياری از نيازهای فیزیولوژیک بزهای شیری نظیر تهویه، نور و سایه مناسب را مرتفع می کند. در زمستان برای گرم شدن محل نگهداری بزها بهتر است طرف باز جایگاه را با برزنت، پلاستیک و بسته های کاه به خوبی پوشاند. همچنین در تابستان و بخصوص در مناطق بسیار گرم برای خنک شدن بهتر دامها، بهتر است از باد بزن های برقی و سیستم مه پاش در برخی قسمت های سایه بان استفاده شود. برقراری جریان هوای تازه در جايگاه نگهداری بز برای تأمین اکسیژن کافی و دفع گازهای مضر، آلاینده ها و دفع حرارت اضافی بسیار حائز اهميت است. بز نسبت به وزش باد شدید و كوران هوا حساس بوده، بنابر این برای برقراری تهویه در جایگاه باید از ایجاد کوران جلوگیری نمود. به این دلیل جايگاه استراحت بزها باید پشت به باد ساخته شده و یا در آن از بادشکن استفاده شود.

محوطه گردش بزها بايد دارای نور طبيعی و تهويه مناسب باشد و ابعاد آن با تعداد دامی که در آن نگهداری می شود، متناسب باشد.

پیش بینی انبار علوفه، آخورها، آبشخورها، انبار ذخيره كود، محل قرنطينه و درمان، محل شيردوشی و تجهيزات جانبی آن از دیگر مواردی است که باید در ساخت یک جایگاه پرورش بز به آن اشاره كرد. البته ابعاد و مساحت هر یک از اين بخش ها با توجه به هدف پرورش، ظرفيت دامداری، نوع نژاد، شرايط آب و هوايی و سليقه دامدار ممکن است متفاوت باشد. توصيه می شود برای نظارت بهتر و سرويس دهی مناسب تر به بزها اولا بزهای شیرده از سایرین جدا شده و خوراک متفاوتی دریافت کنند. ثانیا در صورت بزرگی گله بهتر است جایگاه های متعددی پیش بینی شده و در هر يك از جايگاه ها تعداد ۵۰ تا ۷۰ راس بز نگهداری شود تا امکان سرکشی و نظارت بهتری بر روی وضعیت آن ها فراهم باشد.
هنگام ساخت جایگاه استراحت و گردش بزها در حد امکان بايد از مصالح محکم و بادوام و در عين حال ارزان قيمت استفاده کرد. تهيه يک سقف بادوام و نفوذ ناپذير، ساخت ديوارهای جانبی محکم بخصوص در برابر وزش باد و طوفان و انتخاب جنس کف و سيستم فاضلاب مناسب از موارد مهمی است که در ساخت و طراحی اوليه محل جایگاه بايد مد نظر قرار گيرد.