روش مديريت پيشرفته توليدمثل بزسانن وآلپاین با هدف سه زايش در دو سال

روش مديريت پيشرفته توليدمثل بزسانن وآلپاین با هدف سه زايش در دو سال
با وجودي كه طول دوره آبستني در گوسفند و بز فقط ۵ ماه است و لذا امكان آبستني بيش از يكبار در هر سال وجود دارد، ولي به دليل فصلي بودن توليدمثل در گوسفند و بزكه در عناوين قبلي به آن اشاره شد، معمولاً هر ميش يا ماده بز هر سال فقط يكبار آبستن مي شود.
معمولاً در درصد كمي از ميش ها و ماده بزها دو بار زايش در يك سال مشاهده مي شود كه آنهم معمولاً در ترسالي ها رخ مي دهد كه شرايط تغذيه مناسب تا حدودي محدوديت فصلي بودن توليدمثل را تعديل مي كند.
از آنجايي كه بازده توليدمثل در اقتصادگله بسيار مهم است و در عنوان اول اين فصل به تفصيل اهميت آن شرح داده شد، لذا بكارگيري ابزارهاي مديريتي براي رفع مانع فصل وكاهش فاصله زايش وافزايش توليدبره و بزغاله بسيار حائز اهميت است.
به دليل همين اهميت اقتصادي، امروزه برنامه “سه زايش دردوسا ل” بسيار مورد توجه دامداران قرار گرفته است. در اين برنامه ميش يا ماده بز طي دو سال سه بار زايش كرده؛ بعبارتي هر سال ۱٫۵ بار زايمان خواهد داشت.
روش اول برنامه سه زايش در دو سال
در اين روش طوري برنامه ريزي مي شود كه هر هفت يا هشت ماه يكبار ميش ها تحت برنامه جفت دهي قرار گرفته و لذا هر هشت ماه يكبار نيز زايش داشته باشن د. لذا بدون توجه به فصل، تمامي ميش ها ۴۰ روز الي دو ما ه بعد از زايش تحت برنامه همزمان سازي باقرار گرفته و معمولاً طي يك ماه جفت دهي اكثر گله PMSG+ هورمون هاي پروژسترون آبستن شده و پس از طي ۵ ماه آبستني، ميش ها يا ماده بزها طي يك ماه زايش كرده ومجدد، ۴۰ روز الي دو ماه بعد از زايش همزمان شده و چرخه تكرار مي شو د.
لذا در تمام دوره هاي جفت دهي از هورمون استفاده مي شو د (روش هاي هورمون تراپي در عنوان مربوطه شرح داده خواهد شد). معايب اين روش: مصرف زياد هورمون و لذا هزينه زياد؛ با توجه به اينكه در هر دوره ۱۰۰ % ماده ها آبستن نمي شوند، ميش هايي كه قصر مي ماننديا در ماه هاي بعد (غيرهمزمان) آبستن م ي شوند، نظم برنامه را به هم زده و بايد از برنامه اصلي خارج شوند و يا بايد برنامه هورموني جديدي براي آن ها ترتيب داده شود يعني بيش از يك برنامه هورموني در گله اجرا شو د. ضمناً به غير از هورمون تراپي ماده ها، روش اول نيز تمامي الزامات تغذيه اي، مديريتي، مديريت نرها و … را كه در روش دوم توضيح داده مي شود، نياز دارد.

خشك كردن پستان گله های بز سانن و آلپاین

خشک کردن پستان در گله های سانن وآلپاین
در خصوص ميش ها و ماده بزهايي كه شير آن ها دوشيده ميشو د، فقط جدا كردن آن ها از نوزادانشان كافي است و شيردوشي با يك وعده بيشتر بايد ادامه يابد. اما درخصوص ميش ها و ماده بزهايي كه شيرشان دوشيده نمي شود و فقط به مصرف نوزاد مي رسيده است بايد طبق برنامه زير، پستان خشك شود:در برنامه زود از شيرگيري در ميش ها و ماده بزهايي كه شير آن ها دوشيده نميشو د،نياز به خشك كردن پستان (قطع توليد شير توسط پستا ن) مي باشد؛ چرا كه در غيراينصورت، مادر دچار ورم پستان شو د.
چون در خصوص زود از شيرگيري، هنوز پستان شير زيادي توليد مي كند و باقي ماندن شير در آن مي تواند موجب رشد ميكرو بها و عفونت پستان شو د. براي خشك كردن پستان، بايد دو هفته قبل از روز از شيرگيري،كنسانتره ميش يا ماده بز را قطع كرد تا توليد شير پايين بيايد و در خصوص علوفه نيز بايد ازعلوفه كم ارزشتر استفاده كر د. سپس ۳ روز قبل از شيرگيري تا ۷ روز بعد از آن به ميش وماده بز فقط كاه و كلش داده شده و از يونجه، سيلاژ، پس چر و مرتع خوب به هيچ وجه استفاده نشو د.
اين برنامه باعث مي شود كه ميش كاملاً خشك شود (طبيعي است اين برنامه براي دام هايي كه شير آن ها دوشيده مي شود، مصداق ندارد).
خشك كردن ميش در بهار ودر سيستم عشايري كه دام روي مراتع غني مي باشد سخت است .
البته اكثر دامداران درسيستم عشايري در فصل بهار ميش ها و ماده بزهاي خود را ميدوشند و آن ها را خشكن مي كنند، لذا مشكل ورم پستان نيز با زود از شيرگيري بره و بزغاله در اين سيستم به وجودنخواهد آمد.
برخي دامداران براي خشك كردن، از قطع آب مصرفي ميش يا ماده بز، در روز قبل وبعد ازشيرگيري استفاده مي كنند؛ اما بايد توجه داشت كه به ويژه در ماه هاي گرم سال به هيچ وجه از اين روش استفاده نشود، چرا كه براي سلامتي دام خطرناك است.

نقش آب در جیره غذایی گله های بزهای سانن و آلپاین در مزرعه

نقش آب در جیره غذایی گله های بزهای سانن و آلپاین در مزرعه را وقتي كه قسمت عمده جيره مواد كنسانتره اي است ( ۷۰تا ۸۰ درصدجير ه) جيره بايدبه صورت كاملاً مخلوط داده شود و اگرامكان ندارد، اول بخش علوفه اي جيره داده شود وسپس بخش كنسانتره جيره تغذيه شو د. به صورت يك قانون كلي و بسته به شرايط وامكانات هر چه دفعات تغذيه بيشتر شود سودمند تر است.
نقش آب در جیره غذایی بزهای سانن و آلپاین را میتوان به اهمیت دسترسی دام به آب شرب تازه و تميز ملزم دانست . آب گل آلود، باعث كاهش مصرف آب و مواد خوراكي ميشود. به صورت يك قانون كلي به ازاي هر كيلو گرم ماده خشك خورده شده گوسفند يا بز حدود ۲ تا ۳ ليتر آب ( بسته به شرايط فيزيولوژيكي و شرايط محيطي ) نياز دار د.
گوسفندان و بزهاي شيرده، نيا ز بيشتري دارند و توليد شير آ نها وابسته به مقدار آب مصرفي است. در شرايط معمول بز يا گوسفند شيرده مي تواند تا شش ليتر آب مصرف كند . در شرايط كم آبي و يا بي آبي مقدار ماده خشك مصرفي كاهش مي يابد.
مواد خوراكي بايد عاري از آلودگي و كپك باشند. مواد معدني و ويتامين ها بسته به شرايط مرتع و منطقه چرا بايد به صورت آزاد در دسترس باشند اگر قسمت عمده جيره از دانه ها و يا مواد كنسانتره است و يا قسمت عمده جيره را ذرت سيلو شده تشكيل ميدهد،افزودن حدود يك درصد آهك به جيره پيشنهاد
مي شود .ميش هاي پير و يا گوسفندان و بزها با دندانه اي شكسته و ناقص از گله حذف شوند .هرگز مقدار زيادي غله را در يك وعده به تغذيه نشخوا ر كنندگان كوچك نرسانيد.
براي گوسفند و بز اين مقدار زياد حدود ۴۵۰ گرم غله در هر وعده غذايي است .هرگز غلات و دان ه هاي پودر شده ويا خيلي ريز شده را در تغذيه گوسف ند و بز به مصرف نرسانيد چون سريع باعث افزايش اسيديته شكمبه مي شود.
درصد وزن بدن است ، وجود حداقل علوفه در جير ه اي گوسفند و بز كه حدود ۵ درصدداشته باشد.

رعایت اصول تغذیه ای در پرورش گوسفند و بزسانن و آلپاین

رعایت اصول تغذیه ای در پرورش گوسفند و بزسانن و آلپاین
تغذيه حتماً بايد بر اساس نياز گوسفند و بز مراحل مختلف فيزيولوژيكي باشد، تا از تغذيه بيش از حد و كمتر از نياز خودداري شود تا سود بيشتري نصيب دامدار شود وپرورش گوسفند و بز اقتصادي تر شود .
حتي الامكان سعي شودكه تغذيه گله هاي گوسفند و بز به صورت جداگانه و بر اساس نيازهاي آ ن ها به انرژي و مواد مغذي كه بر اساس حالت فيزيولوژيكي و تعداد بره و بزغاله مادران متفاوت خواهد بود، انجام شود .
دررعایت اصول تغذیه ای در پرورش گوسفند و بزسانن و آلپاین بر اساس يك محاسبه سر انگشتي گوسفند و بز مي تواند حدود ۳ تا چهار درصد وزن بدن خود ماده خشك مصرف كند.
مواد خوراكي مشابه چه از نظر ارزش غذايي و خصوصيات فيزيكي بسته به قيمت روز آن ها مي تواند در جيره جايگزين هم شوند كه براي اين منظور دامدار بايد روزانه از قيمت مواد خوراكي آگاهي داشته باشد .
جيره نويسي بر اساس ماده خشك مواد خوراكي انجام م يشو د. پس دانستن مقدار رطوبت مواد خوراكي ضروري است. يعني اگر دو ماده خوراكي يونجه خشك و ذرت سيلو شده داشته باشيم و ماده خشك يونجه خشك ۹۰ درصد و ذرت سيلو شده ۳۰ درصدباشد و بخواهيم يك كيلو يونجه در جيره را با ذرت سيلو شده جايگزين نماييم بايد حدود۳ كيلو گرم ذرت سيلو شده را جايگزين نمائيم در اين مواد بايد به بند ۷ يعني حداكثر ماده خشك مصرفي ( چهار درصد ) و حجم شكمبه در حالات فيزيولوژيكي دام ( اواخرآبستني ) نيز توجه داشت.
از تغير ناگهاني نوع مواد خو راكي و مقدار آن ها در جيره خودداري كنيد. يعني براي تغذيه جيره وقتي عمده آن علوفه است به جير ه هاي حاوي كنسانتره زياد، اين تغير تدريجي باشد.پيشنهاد مي شود كه هر روز حدود ۱۰ درصد كنسانتره جايگزين بخش علوفه اي جيره شود .
آخورها و آبشخورها بايد به تعداد و اندازه در جاهاي مناسب نصب شوند تا فضاي كافي در موقع تغذيه در اختيار هر دام قرار گير د. بايد آخورها طوري طراحي شوند تا ازپرت مواد خوراكي جلوگيري شود و مواد خوراكي با مدفوع آلوده نشود. اگر تغذيه محدود شده باشد فضاي كنار آخور براي هر گوسفند و بز اهميت زيادي مي يابد. طول آخور براي هر ميش يا بز حدود ۴۰ تا ۵۰ سانتيمتر م يباشد و براي بره ها و بزغاله ها ۲۵ تا ۳۵ سانتي متر در گرفته مي شود.

استفاده از پلت جهت تامین کمبود مواد پروتئینی در تغذیه بز سانن و آلپاین

استفاده از پلت جهت تامین کمبود مواد پروتئینی در تغذیه بز سانن و آلپاین
در كشور ما با توجه به قيمت گران علوفه ها نسبت به دانه ها و مواد خوراكي كنسانتره و با توجه ماهيت تغذي هاي نشخوار كنندگان بايد حداقل ميزان علوفه در هر حالت فيزيولوژيكي گوسفند و بز را در نظر گرفت و در جيره وارد كرد . در تغذيه گوسفند و بز در مراتع ، با توجه به وضعيت ارزش غذايي گياهان مرتعي و با توجه به نياز دا م ، تغذيه كمكي را مد نظر قرار دا د. اخيرا تحقيقي كه با همكاري موسسه تحقيقات علوم دامي كشور و سازمان عشايري در گله هاي گوسفند و بز عشاير استان لرستان كه براي قشلاق به مراتع شمال خوزستان ( اطراف رودخانه كرخه) رفته بودند،
انجام شد. نتايج تحقيق نشان داد كه افزودن حدود ۳۰۰ گرم از يك جيره متعادل و متوازن در تغذيه گله هاي گوسفند و بزي كه در آن چرا مي كردند و دامدار نيز براي جبران كمبودحدود ۹۰۰ گرم كاه گندم و جو در تغذيه گله ها استفاده ميكرد، سود قابل توجهي رانصيب دامدار مي كند.
با توجه به وضعيت مواد خوراكي دام و طيور در كشور و اين حقيقت كه علوفه ها و مواد خوراكي با كيفيت مانند يونجه اول درتغذيه گا وهاي شيري و دام هاي اصيل مصرف مي شوند، بايد با توجه به موجود بودن فرآورده هاي فرعي كشاورزي و كارخانجات موادغذايي در هر استان و يا منطق ه ، از آ ن ها در جير ه هاي متعادل و متوازن گل ههاي گوسفند وبز استفاده كرد.
تغذيه گوسفند و بز ، حتماً بايد بر اساس جير ه هاي متعادل و متو ازني كه فرموله شده اند انجام شود و سعي شود كه جيره ها به شكل فيزيكي پلت
( حبه) و يا بلوك مصرف شوند.
در موقع تولد ، بره ها و بزغاله ها شكمبه فعال و توسعه يافت هاي ندارن د. در اين زما ن، شكمبه نسبت به حجم كل معده بسيار كوچك است ( حدود ۲۵ درصد كل ظرفيت معده )و شيردان حدود ۶۵ درصد است. ولي در بره چهار ماهه شكمبه كاملاً توسعه يافته ( ۷۵درصد كل ظرفيت معده) و حجم شيرد ان حدود ده درصد است. بر ه ها در حدود ۴۵روزگي شكمبه تقريباً توسعه يافته اي دارند و مي توانند از شير گرفته شوند.

نكات مهم در جيره نويسي براي گوسفند و بزسانن و آلپاین

نكات مهم در جيره نويسي براي گوسفند و بزسانن و آلپاین
در تغذيه گوسفند و بز بايد در نظر داشت كه آ نها براي استفاده از علوفه ها و موادخشبي آفريده شده اند و در طي ميليون ها سال براي اين روش تغذيه تكامل يافته اند. پس يك روش تغذيه كامل و خوب بايد بر اساس استفاده از علوفه ها باشد. كيفيت علوفه ها ومواد خشبي در اين زمينه مهم است. پس شناخت انرژي و مواد مغذي موجود در موادخوراكي به خصوص علوفه ها و مواد خشبي پس از دانستن نياز گوسفند و بز در مراحل مختلف فيزيولوژي به انرژي و مواد مغذي دومين قدم در تهيه يك جيره متعادل و متوازن است.
در حال حاضر نياز انرژي و مواد مغذي از جداول استاندارد خارجي موجود ماننداستراليا CSIRO و AFRC سال ۲۰۰۷ براي نشخواركنندگان كوچك و يا جدول NRCتعيين مي شود. ولي براي تعيين ارزش غذايي مواد خوراكي موجود در كشور كارهاي ارزشمند در سازمان تحقيقات كشاورزي و دانشگا هها انجام شده است كه از آن ها مي تواندر تنظيم جيره هاي غذايي متعادل گوسفند و بز كمك گرفت.
اصولاً براي تهيه يك جيره متعادل بايد از ميزان احتياج گوسفند به مقدار ماده خشك غذا، انرژي، پروتئين، موادمعدني و ويتامين ها ا طلاع داشته باشيم كه در اين رابطه جداولي تهيه شده است كه به كمك آن جدول ميزان احتياجات را براي گوسفند در هر زمان اززندگيش مشخص مي نمايند.
جيره بايد به مقدار لازم از انرژي و پروتئين، موادمعدني و ويتامينها برخوردار باشد تا از نظر اقتصادي مقرون به صرفه و در ضمن خوش خوراك و قابل هضم براي گوسفند باشد.با توجه به اينكه گوسفند نشخوا ركننده است بايد ظرفيت بدن گوسفند در جيره غذايي مدنظر باشد چون در بدن گوسفند اجرام ميكروبي مسئول هضم مواد خشبي ميباشند بايدبه مقدار كافي مواد خشبي به گوسفند داده شود (حدود ۳ الي ۴ درصد وزن بدن گوسفند)
پس از اطلاع كافي از احتياجات دام با توجه به اينكه دام چه جير هاي نياز دارد (نگهداري، توليد، رشد و …) با استفاده از مواد غذايي مورد پسند گوسفند مواد خوراك راآماده مي نماييم.
هر يك از مواد خوراكي گوسفند مثل علوفه خشبي و مواد غيرخشبي دا راي مقدار معيني از ماده خشك، پروتئين، ويتامين ها و املاح مي باشد كه در جداول مخصوص مشخص شده است.

مزاياي زود از شيرگيري بزغاله های سانن وآلپاین

مزاياي زود از شيرگيري بزغاله های سانن وآلپاین
-۱ آماده شدن سريعتر ميش و ماده بز براي آبستني بعدي و در نتيجه كاهش فاصله دوزايش و امكان اجراي برنامه هاي توليدمثل تسريع شده مانند برنامه سه زايش در دوسال.
-۲ در سن يك الي دو ماهگي قابليت بره و بزغاله در مورد استفاده قرار دادن خوراك بسيار بهتر از مادر بوده و ضريب تبديل غذايي بهتري در تبديل خوراك به وزن زنده دارند(نسبت به ضريب تبديل خوراك به شير توسط مادر)؛
بنابراين منطقي است به جاي اينكه خوراك به مادر داده شود و با ضريب تبديل غذايي بعدي مورد استفاده قرار گيرد و تبديل به شير شود و سپس به مصرف نوزاد برسد، مستقيماً به بره و بزغاله داده شو د. بدين ترتيب ضمن استفاده كارآمدتر از خوراك (مصرف خوراك كمتر به ازاي هر كيلوگرم بره و بزغاله توليد ي)، فشار متابوليكي كمتري به مادر وارد شده و آمادگي بهتري براي آبستني بعدي پيدا مي كند (و در نژادهاي شيري، شير بيشتري براي فروش وجود خواهد داشت).
-۳ در نژادهاي شيري مي توان بره يا بزغاله را زود از شير گرفت، ولي به دوشش شير همچنان ادامه دا د. اثر منفي شير دوشي بر توليدمثل بسيار كمتر از مكيدن پستان توسط بره و بزغاله است. ضمن اينكه با توجه به قيمت بالاي شير گوسفند و بز، دوشيدن آن در نژادهاي شيري سودمندتر از مصرف آن توسط بره و بزغاله مي باشد.
-۴ با اجراي برنامه زود از شيرگيري، بره ها و بزغاله ها زودتر وارد برنامه پروار شده و ديگر به همراه مادر به چرا نرفته و فشار كمتري به مراتع وارد مي شود و در صورت فراواني مرتع نيز مي توان به جاي بره و بزغاله، دام مولد بيشتري روي مرتع نگه داشت و درآمد بيشتري كسب كرد.
-۵ با زود از شيرگيري مي توان ميش هاي حذفي را زودتر و چاق تر از گله خارج و هزينه كمتري خرج آن ها كرد و آن ها را با قيمت بالاتري (قبل از آنكه در اثر شيردهي طولاني مدت، خيلي لاغر شوند) فروخت.
مديريت از شيرگيري
ازمزاياي زود از شيرگيري بزغاله های سانن وآلپاین می توان به از شيرگيري بر ه ها و بزغاله ها به معني تغيير خوراك آن ها از شير به جيره خشك (كنسانتره و علوفه)اشاره کرد كه لازمه آن جداكردن بره و بزغاله از مادر است. اين كار هم براي مادر و هم بره و بزغاله استرس ايجاد مي كند. به حداقل رساندن استرس در اين دوره انتقال از اهميت ويژ هاي برخوردار است كه در ادامه، مديريت بهينه ي از شيرگيري جهت به حداقل رساندن استرس براي بره و بزغاله و نيز براي مادر بطور مجزا شرح داده مي شود.
مديريت از شيرگيري در بره و بزغاله
-۱ تغذيه خزشي: تغذيه خزشي به معني تغذيه تدريجي بره و بزغاله با كنسانتره و علوفه نرم، از بخشهاي بسيار مهم برنامه زود از شيرگيري مي باشد. طي تغذيه خزشي بايد بره يا بزغاله در روزِ قطع شير، توانايي خوردن ۲۵۰ گرم كنسانتره در روز را داشته باشد كه بايداين توانايي با تغذيه تدريجي قبل از قطع شير حاصل شده باشد.
از سن ۱۴ روزگي، بايدمقادير بسيار كم كنسانتره و برگ نرم علوفه (كمتر از ۵۰ گرم به ازاي هر راس در رو ز) دراختيار بره و بزغاله قرار گيرد. سپس روزي ۱۰ الي ۲۰ گرم به جيره خزشي اضافه شود تا درسن يك الي دو ماهگي، بره و بزغاله توانايي مصرف ۲۵۰ گرم كنسانتره در روز را داشته باشد.
اگر هدف آينده، پروار تمام كنسانتره ميباشد، در طي تغذيه خزشي از دادن برگ نرم علوفه و هرگونه ماده خشبي ديگر پرهيز شود و فقط به كنسانتره اكتفا شو د. ولي اگرهدف پرورش بر ه ها و بزغاله هاي جايگزين و يا پروار با استفاده از تركيب كنسانتره و علوفه و يا علوفه تنها (پروار علف چر) است، تغذيه خزشي با علوفه نرم در كنار كنسانتره بايدانجام شود.

-۲ حصول حداقل وزن بره و بزغاله براي زود از شيرگير ي: وزن بره در زما ن از شيرگيري بسيار مهم است و بايد حداقل دو برابر وزن تولد شده باشد (مشروط به مصرف حداقل ۲۵۰گرم كنسانتره در رو ز). در منابع قديمي تر حداقل وزن از شيرگيري سه برابر وزن تولد ذكرشده است. اما با تغذيه خزشي صحيح، اين معيار مي تواند به دو برابر وزن تولد كاهش يابد .
لذا در برنامه هاي ا زشيرگيري بسيار زودهنگام ( ۱۴ الي ۲۱ روز) بايد به اين موضوع توجه كرد و به بره ها و بزغاله هاي ضعيفي كه هنوز اين شاخص ها (حداقل دو برابر وزن تولد + توانايي مصرف روزانه ۲۵۰ گرم كنسانتر ه) را كسب نكرده اند، اجازه داد تا همچنان به شير خوردن ادامه دهند.
-۳ عدم تغيير ناگهاني و شديد در جيره در حول و حوش روز ا ز شيرگير ي: استرس از شير گيري براي بره به مراتب بيشتر از مادر است. سيستم ايمني بره هنوز به اندازه كافي توسعه نيافته است و در اثر استرس جدا شدن از مادر، مستعد ابتلا به بيماري ها ميشو د. لذا اين امر به مراقبت ويژه و دقت بسيار نياز دارد.
به هيچ وجه نبايد قبل و بعد از روز از شيرگيري، تغييري در تركيب جيره خزشي ايجاد شود يا تغيير شديد در مقدار جيره روزانه داده شود تا زماني كه استرس از شيرگيري سپري شود؛ پس از ۷ الي ۱۰ روز ميتوا ن به تدريج تركيب جيره را تغيير دا د. اما نبايد تا حداقل دو هفته بعد از روز ازشيرگيري ازخوراك محتوي اوره استفاده كرد.
-۴ باقي ماندن بره و بزغاله در جايگاه قبلي و در كنار هم گروهي هاي خو د: در زما ن ازشيرگيري بايد مادر را از نوزاد دور كرد و نه برعكس؛ بعبارتي بره و بزغاله در جاي خود بمانند و مادر از آن ها جدا شو د. اين امر باعث مي شود استرس كمتري به بره و بزغاله واردشود؛ به ويژه بايد قبل از جدا كردن مادر، در محل آب و خوراك كافي قرار گرفته باشدكه بره يا بزغاله بتواند بلافاصله به آن دسترسي داشته باشد. بدين ترتيب استرس به حداقل خواهد رسيد. توصيه مي شود مادر تا جايي كه ممكن است به مكاني دورتر منتقل شود تانوزاد و مادر صداي هم را نشنوند .
بره ها و بزغاله هايي كه قبل از شير گيري با هم بوده اند،بهتر است بعد از آن هم با هم باشند، به ويژه جداكردن دوقلوها از هم استرس زيادي به آن ها وارد مي كند (همينطور بهتر است مادران نيز گرو ههاي قبلي خود را حفظ كنند تاكمتر دچار استرس شوند). بره ها و بزغاله هاي تازه از شير گرفته بايد تحت نظر و مراقبت دائم باشند تا در صورت بروز مشكل به آن ها رسيدگي شود.

مدیریت نرهای مولد در گله های بزشیری سانن و آلپاین

مدیریت نرهای مولد سانن و آلپاین
متاسفانه در برخي موارد فصلي بودن توليدمثل و مديريت آن فقط در ماده ها مد نظر قرار مي گيرد، در حاليكه هر آبستني محصول لقاح تخمك ماده و اسپرم نر است. لذا ۵۰موفقيت به وجود اسپرم بارور و ميل جنسي در حيوان نر باز مي گردد. اگر با بهترين شرايط مديريت پيشرفته، ماده ها را فحل كنيم و چند تخمك ريزي را نيز در آن ها القاء كنيم، ولي حيوان نر ميل جنسي نداشته يا اسپرم با كيفيت تول يد نكند، هيچ فايده اي جز اتلاف هزينه و وقت نخواهد داشت. لذا بايد توجه ويژه اي به باروري نرها داشته باشيم. لذا توصيه هاي زيردر خصوص مديريت نرها را به كار ببريد:
هرچند تاثير فصل بر نرها ممكن است كمتر از ماده ها باشد، ولي بايد توجه داشت كه ميل جنسي و كيفيت اسپرم نرها نيز از اواسط زمستان كاهش يافته و تا اواسط بهار در مديريت نرهاي مولد كمترين حد خود قرار دارد. لذا براي موفقيت در جفتگيري هاي اواسط زمستان وجفت دهي بهاره، بهتر است در هفته اول دي ماه از هورمون ملاتونين كاشتني در نرها استفاده شود . هورمون ملاتونين معمولاً در زيرپوست گوش كاشته مي شو د وخارج شدن ملاتونين از آن باعث مي شود تا حالت شبهاي بلند براي دام القاء شود، لذاموجب مي شود كه حيوان از فصل توليدمثل خارج نشود و فعاليت توليدمثلي خود را در
اوج حفظ نمايد. يكبار كاشت ملاتونين تا شش ماه كافي است، لذا كاشت آن در هفته اول دي ماه تا آخر خرداد تاثير خود را حفظ مي كند و لذا جفتگير ي هاي زمستان و بهار راپوشش مي دهد.
توضيح: در ماده ها هم مي توان براي ممانعت از خروج از فصل از ملاتونين استفاده كرد، ولي با توجه به اينكه اكثر ماده ها در زمستان و بهار زايش كرده و در حال شيردهي هستند و از طرفي هورمون ملاتونين موجب كاهش توليد شير دام مي شود (به دليل سركوب كه نقش مهمي در توليد شير دارند)، لذا در خصوص IGF هورمون هاي پرولاكتين و ۱مورد توجه واقع شده است.
ر وش ملاتونين كمتر از روش پروژسترو ن در ماده ها از ملاتونين عمدتاً در نيمه دوم بهار براي جلو انداختن فصل توليدمثل استفاده مي شود. ضمن اينكه روش ملاتونين فقط القاء فحلي در خارج از فصل را انجام ميدهد وباعث همزماني فحلي جهت تلقيح مصنوعي نمي شود.
نمره بدني نرها در زمان جفت دهي بايد بالاتر از ماده ها باشد. بهترين نمره وضعيت بدن ۳ مي باشد. لذا پيش از جفت دهي نرها را به اين نمره برسانيد
كه در خصوص نرها برخلاف ماده ها بهتر است اين كار با دانه جو يا كنسانتره غني از دانه و مواد معدني كم E غلات انجام شو د. بهتر است در كنسانتره از ويتامي نها به ويژه ويتامين نياز به ويژه “روي” استفاده شو د. در طول دوره جفتگيري نيز نرها را با روزانه ۵۰۰ گرم كنسانتره با شرايط فوق يا دانه جو علاوه بر خوراك پايه تغذيه نماييد.
در مدیریت نرهای مولد سانن و آلپاین پيش از ورود نرها به هر دوره از برنامه هاي جفت دهي از سلامت آن ه ا به ويژه از نظر بيماري هايي مانند بروسلوز (تب مالت) مطمئن شويد. به ويژه در مورد نرهايي كه از خارج گله خريداري يا معاوضه شده اند، حتماً يك ماه قرنطينه و برنامه هاي واكسيناسيون را مطابق با مطالب فصل بهداشت، انجام دهيد.
نرهاي جوان را در اولين تجربه جفت دهي به تنهايي در يك گروه از ماده ها استفاده نكنيد. در سال اول بايد در كنار نر يا نرهاي ديگري كه باروري آن ها ثابت شده فعاليت نمايند. بدين ترتيب ضمن كسب تجربه، چنانچه نر جديد عقيم باشد، باعث ميشو د كه باروري گله آسيب نبيند و ماده ها فرصت آبستني از ساير نرها را داشته باشند. در صورت امكان بهتر است كه براي نرهاي جوان پيش از ورود به برنامه جف تده ي گله، آزمايشات كمي و كيفي اسپرم انجام شود.
هر چند در نژادهاي گوسفند ايراني، بر ه هاي نر از حدود ۸ الي ۹ ماهگي به بلوغ جنسي مي رسند، اما سن مناسب جفتگيري نرها ۲ تا ۶ سالگي و اوج آن ۴ سالگي است. لذاتركيب سني نرهاي مولد گله ي خود را طوري انتخاب كنيد كه بسته به اندازه گله، هميشه يك يا چند نر ۴ ساله كه در اوج فعاليت توليدمثل هستند، در گله حضور داشته باشند تا در صورت كم كاري نرهاي جوانتر يا مسن تر، فعاليت بيشتر آن ها جبران كننده باشد. بهتراست نرها بيش از سن شش سالگي نگهداري نشوند. چنانچه قبل از شش سالگي متوجه لاغري و ضعف حيوان نر شديد، اگر مشكل حل نشدني بود (مانند از دست دادن دندان هايا عفونت مزمن فك -اكتينومايسز- كه قدرت تغذيه حيوان را كاهش مي دهند و امثاله م)هر چه سريعتر از گله حذف و جايگزين شود.
نسبت مناسب نر به ماده در گوسفندان دنبه دار، در حالت طبيعي ۱ به ۲۵ و در زما ن همزمانسازي فحلي ۱ به ۵ يا ۶ و در گوسفندان بي دنبه و بز، در حالت طبيعي ۱ به ۴۰ و ۵۰در زمان همزمانسازي فحلي ۱ به ۱۰ مي باشد.
درمدیریت نرهای مولد سانن و آلپاین يكي از قو يترين عوامل بازدارنده توليدمثل در گوسفند و بز شير دادن مادر به بره يا بزغاله است. در حيوان شيرده سطح هورمون پرولاكتين بالاست و هورمون پرولاكتين تاثيرمنفي بر عملكرد توليدمثل حيوان دار د. ضمن اينكه حيوان هر چه بيشتر شير دهد لاغرتر بوده و نمره وضعيت بدني پايين تري دارد و بازده توليدمثل در نمرات زير ۵كمتر خواهد بو د. لذا هر چه توليد شير حيوان سريعتر محدود شود (زود از شير گير ي)،آبستني بعدي زودتر و موفقيت آميز تر خواهد بو د. به ويژه در برنامه سه زايش در دو سال كه در دستورالعمل مربوط به خود ارائه مي شود، زود از شير گيري نقش بسيار مهمي دركاهش فاصله دو زايش و موفقيت برنامه دارد.

زود از شيرگيري
در حال حاضر در اكثر نقاط كشور سن از شيرگيري سه ماه به بالا مي باشد. در حاليكه اين سن مي تواند به يك الي دو ماه كاهش يابد (با مديريت صحيح، زود از شير گيري درسن ۱۴ الي ۲۰ روزگي نيز مي تواند با موفقيت انجام شود؛ اما در دو هفته اول، نوزاد به غيراز شير نمي تواند از چيز ديگري استفاده كند). بطوركلي توصيه موسسه تحقيقات علوم دامي، از شيرگيري بره ها و بزغاله ها در سن يك الي دو ماهگي مي باشد

پنیر کممبر با شیر بزسانن و آلپاین

پنیر کممبر با شیر بزسانن و آلپاین
هر کیلوی ‌این پنیر، پرانرژی و با ارزش است و از ۶ کیلو شیر بز تهیه می‌شود. دارا بودن پنی سیلیوم خوراکی و مفید برای دستگاه گوارش و خواص شیر بز از ویژگی‌های‌این نوع پنیر است. مدت زمان رسیدن: ۱۴ روز همان پنیر کممبر است که از شیر بز تهیه می‌شود. جلوگیری از کم خونی ناشی از فقر آهن و ساخته شدن دوباره گلبول‌های قرمز خون، برخورداری از ارزش غذایی شبیه به شیر مادر، حاوی لاکتوز کمتر و میزان کمتری از مواد آلرژی زا، مناسب برای فلور روده و از بین بردن باکتری بیماری زا، کاهش کلسترول خون، حاوی اسیدهای چرب ضروری، سرشار از کلسیم و فسفر که به راحتی در بافت استخوان ها نفوذ کرده و باعث تقویت آنها می‌شود، حاوی مقادیر قابل توجه روی و سلنیوم برای پیشگیری از آلزایمر، منبع خوب پتاسیم و حفظ تعادل فشار خون، دارا بودن ویتامین A بیشتر نسبت به شیر گاو و منبع خوب پروتئین.