اهمیت نگهداری بز خصوصا سانن وآلپاین

»اهمیت نگهداری بز خصوصا بز سانن وآلپاین«
باوجود اینکه گاوها شیر بیشتری نسبت به بز تولید میکنند و بز سهم بسیار ناچیزی از تولید شیر را دارد، چرا بز نگهداری میشود؟

جواب این سؤال را میتوان با توجه به محاسن متعددی که برای پرورش بز بیان شده است، پیدا کرد:
۱- قدرت سازگاری و تطابق بز با شرایط گرم و خشک بهتر از گوسفند و گاو است. قریب به ۸۰درصد بزهای دنیا در نواحی خشک حاره ای و نیمه حاره ای که پرورش دامهای دیگر با موفقیت چندانی همراه نمیباشد، وجود دارد.
۲- عدم نیاز به سرمایه گذاری زیاد در اشتغال به پرورش بز باعث میشود افراد ضعیف و کم بودجه نیز که قادر به خرید گاو نیستند، به پرورش این دام مبادرت ورزند. همین طور به دلیل کوچکی جثه، زنان و بچه ها نیز میتوانند به نگهداری و پرورش آن به ویژه برای تولید شیر به مدت زیاد اقدام کنند.
۳- از نظــر تولیدمثلی بز به مراتب بارورتر از گوسفند و گاو است. در مناطق معتدله دوقلوزایی امری طبیعی و در مناطق گرمسیری اگر بزها خوب تغذیه شوند سه یا چهارقلوزایی نیز فراوان مشاهده می شود. مسلما این تولیدمثل بالا میتواند به تولید گوشت و شیر بیشتر کمک کند.
۴- در حرفه پرورش بز مانند گاو نیاز به تجهیزات مدرن و گران قیمت نیست.
۵- تنوع تولیدات در بز نیز وجود دارد. گوشت، شیر، الیاف، پوست و غیره از جمله تولیدات بز هستند. در این میان تولید شیر در بز به ویژه در مناطقی که شرایط برای پرورش گاو مشکل است حائز اهمیت فراوان است و میتواند نقش مهمی در تأمین پروتئین حیوانی مورد نیاز مردم داشته باشد.
۶- بزها زودتر از گاو به مرحله تولید شیر میرسند. به این صورت که معمولاً وقتی یک بزغاله به وزنی در حدود ۳۵کیلوگرم میرسد، میتواند بارور شود. چنانچه بزها خوب تغذیه شوند در سن ۷ تا ۱۰ماهگی به این وزن میرسند. دوره آبستنی بز هم حدود پنج ماه است؛ بنابراین بزها در سنی حدود ۱۲- ۱۵ماهگی میتوانند شروع به تولید شیر کنند و تا حدود ۱۰ ما نیز به تولید شیر ادامه میدهند.
۷- شیر بز در مقایسه با شیر دامهای دیگر زودتر هضم میشود. درصد چربی و پروتئین شیر بز به شیر انسان نزدیکتر است. در شیر بز گلبولهای چربی به صورت ذرات ریز هستند و اسیدهای چرب آن عمدتا زنجیر کوتاه هستند و این امر سبب شده است قابلیت هضم آن بهتر شود.
۸- بزها نسبت به بیماری ها مقاومتر هستند. چنین مزیتی برای استفاده از شیر آنها حائز اهمیت است. شیر گاو فاقد چنین خصوصیتی است و میتواند یک تهدید مهم در مناطق آلوده برای انسان باشد.
۹- نشان داده شده است که مواد خشبی در بزها بهتر از گوسفند و گاو هضم میشود. بافت خاص و سخت دهان بزها به این حیوان اجازه را میدهد که مواد بسیار خشبی و خاردار را بدون کمترین ناراحتی مصرف کنند.
۱۰- گوشت بز دارای چربی کمتر از گوشت گوسفند است. در نتیجه علاوه بر زیاد بودن نسبت پروتئین در مجموعه لاشه، قابلیت استفاده بهتری را برای کسانی که مشکل مصرف و هضم چربی دارند فراهم میآورد. عدم تمایل به مصرف چربی همراه با گوشت قرمز فاکتورمهمی در انتخاب و مصرف آن است.
۱۱- بزها تمایل بیشتری به سرشاخه خواری دارند. همین امر ضمن اعمال هرس طبیعی و جلوگیری از رشد علفهای هرز و مهاجم باعث میشود تا این دامها در جستجوی چندین منبع غذایی کیلومترها راه بروند و به طور طبیعی جلودار گله های گوسفند باشند. حدود ۶۰درصد از خوراک روزانه بزها از سرشاخه ها و بوته ها تأمین میگردد.
۱۲- بزهای شیری به خصوص بزهای اصلاح شده (از جمله نژاد شیری سانن و آلپاین) در مقایسه با گاو از مقدار معینی ماده خوراکی، میتوانند شیر بیشتری تولید کنند.
۱۳- بزها مقاومت بیشتری در مقابل کم آبی دارند. مقاومت بز به کم آبی پس از شتر در رتبه دوم قرار دارد. این مقاومت که ناشی از سازگاری های فیزیولوژیکی است در مناطقی چون ایران که با محدودیت منابع آبی به ویژه در سطح مراتع روبرو است، خصوصیت برجسته ای است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *